Zakaz generowania treści intymnych bez zgody i CSAM

Co się wydarzyło: 30 września 2026 r. 119 posłów do Parlamentu Europejskiego z kilku grup politycznych, z inicjatywy m.in. Leny Schilling (Zieloni/EFA), skierowało list do Komisji Europejskiej i państw członkowskich. Żądają konsekwentnego egzekwowania od 2 grudnia 2026 r. zakazu systemów AI generujących intymne wizerunki bez zgody (tzw. nudifierów).

Kontekst: Zakaz dodano do Art. 5 AI Act nowelizacją z 2026 r. (Digital Omnibus, rozporządzenie (UE) 2026/1744); zaczyna obowiązywać 2 grudnia 2026 r. Postulaty listu:
- wyznaczenie przez państwa członkowskie organów nadzorujących przestrzeganie zakazu i pełniących rolę punktów kontaktowych dla osób poszkodowanych,
- egzekwowanie aktu o usługach cyfrowych (DSA) wobec platform i wyszukiwarek rozpowszechniających takie treści,
- przyspieszenie toczących się postępowań – według Agence Europe chodzi m.in. o postępowanie wobec X/Grok wszczęte w styczniu 2026 r.,
- szybka transpozycja dyrektywy o zwalczaniu przemocy wobec kobiet.

Zieloni/EFA powołują się na badanie think tanku Agora Digitale Transformation: wśród 5872 przebadanych parlamentarzystów w deepfake'ach o charakterze seksualnym zidentyfikowano 147 osób, w tym 138 kobiet z 22 państw.

Status: List posłów, bez skutków prawnych. Według Agence Europe rzecznik Komisji Thomas Regnier odpowiedział, że takie treści są nielegalne i „nie mają miejsca w Europie”, a Komisja zamierza egzekwować zakaz „od pierwszego dnia”. Sam zakaz zaczyna obowiązywać 2 grudnia 2026 r. z mocy rozporządzenia.

Wraz z publikacją Omnibusa nowe zakazy z Art. 5 dotyczące generowania niekonsensualnych treści intymnych (tzw. nudifiers) oraz materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci (CSAM) obowiązują od 2 grudnia 2026. Analogicznie potwierdzono odroczenie stosowania obowiązków oznaczania treści generowanych przez AI (watermarking, Art. 50) do 2 grudnia 2026. Sama data ogólnego stosowania obowiązków przejrzystości pozostaje 2 sierpnia 2026 — zmienia się tylko moment wymagalności technicznego znakowania treści.

Kary za naruszenie zakazów z Art. 5 zostają na najwyższym progu z AI Act — do 35 mln EUR lub 7% światowego rocznego obrotu, zależnie od tego, która kwota jest wyższa. Dla mniejszych firm wymiar kary jest modulowany w zależności od skali, zamiaru i współpracy z organem nadzoru.

Co to znaczy w praktyce: systemy generatywne i chatboty muszą spełniać obowiązek ujawnienia i większość wymogów przejrzystości już od 2 sierpnia 2026 — tylko samo techniczne znakowanie treści (watermarking) dla systemów wprowadzonych na rynek wcześniej ma czteromiesięczny bufor, do 2 grudnia 2026.

Do listy praktyk bezwzględnie zakazanych (Art. 5 AI Act) dochodzą dwie nowe pozycje: systemy AI tworzące lub przerabiające intymne wizerunki bez zgody osoby przedstawionej oraz materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci. W praktyce chodzi między innymi o aplikacje typu „nudifier", które ze zwykłego zdjęcia robią jego rozebraną wersję.
Zakaz sięga dalej, niż sugeruje nazwa: obejmuje nie tylko systemy zaprojektowane w tym celu, ale każdy, dla którego taki wynik jest dającą się przewidzieć konsekwencją użycia. Dostawca, który wdrożył zabezpieczenia techniczne rzeczywiście blokujące takie treści, jest spod zakazu wyłączony — ale to on musi umieć wykazać, że zabezpieczenia działają.
Przepis zaczyna obowiązywać 2 grudnia 2026. Systemy obecne na rynku wcześniej nie są z niego wyłączone — to data rozpoczęcia stosowania, a nie ochrona dla rozwiązań już działających.

Waga: naruszenie zakazów z Art. 5 objęte jest najwyższym progiem kar w AI Act — do 35 mln EUR albo 7% światowego rocznego obrotu, zależnie od tego, która kwota jest wyższa.