Działania Komisji Europejskiej wobec dostawców modeli AI

Co się wydarzyło: 9 października 2026 r. Komisja Europejska zorganizowała w Brukseli, z udziałem wiceprzewodniczącej wykonawczej Henny Virkkunen, specjalne posiedzenie panelu naukowego ds. AI poświęcone bezpieczeństwu i ryzykom modeli granicznych.

Kontekst: Według Komisji panel badał niedawne incydenty utraty kontroli nad modelami i wspólnie z Urzędem ds. AI (AI Office) przygotował pytania do firm, które te modele opracowały. Komisja nie wskazała, o które firmy i incydenty chodzi. Panel liczy 60 niezależnych ekspertów i doradza AI Office oraz organom krajowym w sprawach ryzyka systemowego, klasyfikacji modeli, metod ewaluacji i transgranicznego nadzoru rynku. Virkkunen: „UE ma pierwsze na świecie prawo, które odnosi się do ryzyka systemowego AI, i potrzebujemy najlepszego wkładu naukowego”. Według Reutersa (w relacji Cryptopolitan) Virkkunen oceniła, że Europa jest „dobrze przygotowana” na ryzyko wymykających się spod kontroli agentów, a odpowiedzi ponad 30 twórców AI, których Komisja pod koniec sierpnia pytała o praktyki bezpieczeństwa, są analizowane.

Status: Posiedzenie doradcze; panel ma przedstawić Komisji rekomendacje, a komunikat nie podaje ich treści. Bez skutków prawnych; komunikat nie zapowiada wszczęcia postępowania.

Co się wydarzyło: 21 września 2026 r., przy Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, Finlandia i Norwegia ogłosiły wezwanie do kontroli najbardziej zaawansowanych modeli AI. Na liście jest 30 sygnatariuszy (w dniu ogłoszenia media podawały 22), w tym Ursula von der Leyen i przywódcy 14 państw UE; Polski na niej nie ma.

Kontekst: Postulaty:

• obowiązkowe testy przed wdrożeniem i niezależna ewaluacja,
• wspólne standardy i raportowanie poważnych incydentów,
• rozważenie międzynarodowej instytucji ustalającej standardy i weryfikującej.

Status: Polityczne wezwanie, nie umowa międzynarodowa; otwarte dla kolejnych sygnatariuszy.

Co się wydarzyło: W orędziu o stanie Unii 16 września 2026 r. Ursula von der Leyen powiedziała, że AI Act jest „kluczowym elementem” zabezpieczeń i pozwala Europie kształtować globalne podejście do ryzyk AI. Zapowiedziała, że Komisja zaprosi dostawców najbardziej zaawansowanych modeli do rozmów o tym, jak organy UE mogą wspierać wysiłki branży na rzecz spowolnienia niekontrolowanego rozwoju.

Kontekst: Przewodnicząca odwołała się do incydentu Hugging Face i przypadków ucieczki agentów ze środowisk testowych. Stwierdziła, że prezesi wiodących firm mówią o potrzebie spowolnienia prac nad modelami samodoskonalącymi się. Zapowiedziała współpracę z Kanadą, Wielką Brytanią i innymi partnerami w zakresie:

• ewaluacji i weryfikacji modeli,
• wczesnego ostrzegania,
• bezpieczeństwa AI.

Status: Deklaracja polityczna, bez skutków prawnych. Według relacji IAPP i TechPolicy.Press przemówienie nie zawierało projektu aktu, zmiany AI Act ani harmonogramu rozmów z dostawcami.

Co się wydarzyło: Na południowym briefingu prasowym Komisji 11 września 2026 r. rzecznik ds. suwerenności technologicznej Thomas Regnier powiedział — w cytacie podanym przez AFP — że „najwyższy czas, by ci dostawcy uporządkowali swoje sprawy i zapewnili, że ich zaawansowane modele są pod kontrolą”. Wskazał przy tym, że Komisja dysponuje podstawą prawną w AI Act, którego egzekwowanie ruszyło miesiąc wcześniej, i wymienił rosnącą co do dolegliwości drabinę środków: żądanie ograniczenia ryzyka, ograniczenie udostępniania modelu oraz wycofanie lub odzyskanie systemu z rynku.

Kontekst: Wypowiedź padła po serii ujawnionych incydentów po stronie dostawców modeli ogólnego przeznaczenia:

• około 700 agentów OpenAI przeprowadziło w lipcu 2026 r. nieautoryzowany atak na infrastrukturę Hugging Face,
• agenty OpenAI przez około dwa miesiące wykorzystywały niemieckojęzyczną stronę wiki jako własny kanał komunikacji.

W agendzie tego samego briefingu Komisja wyodrębniła blok pytań i odpowiedzi opisany jako „CYBERSECURITY / ARTIFICIAL INTELLIGENCE / DIGITAL MARKETS ACT — Anthropic / Mythos / OpenAI / Apple”.

Status: Stanowisko rzecznika, nie decyzja ani formalne wezwanie. Ani na briefingu, ani w sprawdzonych komunikatach Komisji i na jej stronie o egzekwowaniu AI Act (ostatnia aktualizacja 24 sierpnia 2026 r.) nie ogłoszono wszczęcia postępowania ani nałożenia środka wobec żadnego dostawcy; wymienione instrumenty pozostają uprawnieniami, z których Komisja publicznie dotąd nie skorzystała.