Obowiązki dostawców GPAI i Kodeks Postępowania

Co się wydarzyło: 17 września 2026 r. odbyło się dziewiąte posiedzenie Europejskiej Rady ds. Sztucznej Inteligencji (AI Board) — organu złożonego z przedstawicieli państw członkowskich, doradzającego Komisji we wdrażaniu AI Act — pod prezydencją irlandzką. Komunikat Komisji opublikowano 18 września.

Kontekst: Tematy posiedzenia:

• zdolności modeli granicznych i ostatnie incydenty,
• koordynacja nadzoru rynku i ocena zgodności przed wprowadzeniem do obrotu,
• możliwy program oddelegowań pracowników organów nadzoru rynku,
• postępy we wdrażaniu obowiązków przejrzystości stosowanych od 2 sierpnia 2026 r., w tym Kodeksu Postępowania i wytycznych ws. przejrzystości treści generowanych przez AI.

Komisja przedstawiła także lipcowy plan działania ws. cyberbezpieczeństwa i AI. Mołdawia uczestniczyła po raz pierwszy jako obserwator.

Status: Komunikat nie informuje o decyzjach ani przyjętych dokumentach; posiedzenie nie wywołuje skutków prawnych. Kolejne zaplanowano na 18 listopada 2026 r.

Wedle oficjalnej strony Komisji (ostatnia aktualizacja 20 sierpnia 2026 r.), do końca lipca 2026 r. Kodeks podpisało już około 190 organizacji, w tym najwięksi dostawcy modeli GPAI (Anthropic, Google, Meta, Microsoft, OpenAI, Mistral, Cohere i inni) — brief z 30.08.2026 opisał już, jak poszczególni dostawcy technicznie realizują obowiązek znakowania. Nowością jest to, że sygnatariusze zostaną zaproszeni do udziału w dwóch grupach roboczych, których zadaniem będzie wymiana dobrych praktyk branżowych, zbieranie informacji zwrotnej o wdrażaniu środków przejrzystości oraz dalszy rozwój i doskonalenie stosowania Kodeksu.

Warto w najbliższych miesiącach śledzić wyniki prac tych grup — mogą one doprecyzować, jaki poziom wdrożenia znakowania jest uznawany za wystarczający w praktyce nadzorczej AI Office

Poprzednie briefy odnotowywały 2 sierpnia 2026 jako datę, od której Komisja/AI Office mają zyskać pełne uprawnienia egzekucyjne wobec dostawców modeli ogólnego przeznaczenia. Data ta nadeszła: od 2 sierpnia 2026 AI Office może żądać dokumentacji technicznej, przeprowadzać ewaluacje modeli, nakazywać środki naprawcze i ograniczające ryzyko, ograniczać lub wycofywać model z rynku UE oraz nakładać kary do 3% globalnego rocznego obrotu lub 15 mln EUR (art. 101 AI Act) — niezależnie od tego, czy dostawca podpisał dobrowolny Kodeks Postępowania GPAI. Podpisanie Kodeksu (finalizowanego w lipcu 2025) nie zwalnia z kar, ale jest brane pod uwagę przy ich wymiarze.

Od 2 sierpnia 2026 Komisja Europejska (przez AI Office) zaczyna faktycznie egzekwować obowiązki dostawców modeli GPAI (General Purpose AI) — może żądać informacji, zlecać ewaluacje techniczne, nakazać wycofanie modelu z rynku, a za naruszenie nałożyć karę do 3% globalnego rocznego obrotu albo 15 mln EUR, zależnie od tego, która kwota jest wyższa.
Dodatkowy rygor obejmuje modele o tzw. ryzyku systemowym — trenowane mocą obliczeniową powyżej progu 10^25 FLOP (dziś dotyczy to największych modeli na rynku). Dostawcy mogą wykazać zgodność, stosując się do Kodeksu Postępowania GPAI (finalna wersja z 10 lipca 2025). To narzędzie formalnie dobrowolne, ale odzwierciedla interpretację przepisów przyjętą przez Komisję — w praktyce jest dziś najbezpieczniejszą drogą do wykazania zgodności.

Co to znaczy w praktyce: jeśli organizacja korzysta z modeli GPAI o dużej skali (własnych lub od zewnętrznego dostawcy), od sierpnia 2026 warto mieć udokumentowane, że dostawca modelu przestrzega Kodeksu Postępowania — to obniża ryzyko przy ewentualnej kontroli.