Polska: kontrole, skargi i kary KRiBSI
Wpływa na terminy w kalendarzu
2 z terminów bez przesunięćDokumenty w Bazie wiedzy
1Stan na dziś
Mechanizm kontroli, skarg i kar administracyjnych KRiBSI rusza dokładnie 28 października 2026 r. — do tego czasu funkcjonuje wyłącznie zaplecze instytucjonalne. Ustawa o systemach AI obowiązuje już od 11 sierpnia 2026 r.; AI Act jako rozporządzenie unijne działa bezpośrednio niezależnie od gotowości KRiBSI, więc naruszenie rozpoczęte przed 28 października, ale kontynuowane po tej dacie, i tak rodzi odpowiedzialność. Nowy instrument: opinia indywidualna — przedsiębiorca może zapytać Komisję o ocenę własnego rozwiązania AI, już wdrożonego albo dopiero planowanego (30 dni na odpowiedź, 60 w sprawach skomplikowanych; brak odpowiedzi w terminie oznacza milczącą zgodę z oceną wnioskodawcy). Równolegle trwa nabór na budowę portalu krajowej piaskownicy regulacyjnej (budżet 35 mln zł); sam termin uruchomienia piaskownicy — 2 sierpnia 2027 r. — bez zmian.
Oś czasu — 2 wpisów
Rozdział ustawy o systemach AI dający KRiBSI prawo do prowadzenia kontroli, wszczynania postępowań (także na podstawie skarg obywateli i firm) oraz nakładania kar administracyjnych wchodzi w życie 28 października 2026. To doprecyzowanie wcześniejszej daty — sama ustawa obowiązuje od 11 sierpnia 2026, ale do 28 października działa wyłącznie zaplecze instytucjonalne: przygotowania do powołania Komisji trwają od 28 lipca, a jej pierwsze posiedzenie ma się odbyć najpóźniej w listopadzie.
Brak działającej jeszcze KRiBSI nie oznacza „wakacji regulacyjnych" — AI Act jako rozporządzenie unijne obowiązuje bezpośrednio już teraz. Naruszenie rozpoczęte przed 28 października, ale kontynuowane po tej dacie, i tak rodzi odpowiedzialność.
Nowy instrument: opinia indywidualna. Przedsiębiorca będzie mógł zapytać Komisję o ocenę własnego rozwiązania AI — już wdrożonego albo dopiero planowanego — i dostać wiążące stanowisko. Komisja ma na odpowiedź 30 dni (60 w sprawach skomplikowanych), a brak odpowiedzi w terminie oznacza milczącą zgodę z oceną wnioskodawcy. Opinie mają być publikowane po anonimizacji.
Równolegle Ministerstwo Cyfryzacji ogłosiło nabór na budowę portalu krajowej piaskownicy regulacyjnej AI (budżet 35 mln zł) — z dwiema ścieżkami: pomocą we wdrożeniu zgodnym z AI Act oraz dostępem do mocy obliczeniowej (Cyfronet AGH, Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe) bez konieczności zakupu własnej infrastruktury. Sam termin uruchomienia piaskownicy (2 sierpnia 2027) się nie zmienia.
Co to znaczy w praktyce: do 28 października 2026 warto liczyć się z tym, że nadzór jest formalnie bezzębny (brak jeszcze działającego organu egzekwującego), ale obowiązki z AI Act już obowiązują — a instrument opinii indywidualnej, gdy zacznie działać, daje realną drogę do uzyskania wiążącego stanowiska regulatora przed wdrożeniem systemu granicznego dla klasyfikacji wysokiego ryzyka.
Poprzedni brief (2026-08-03) wskazywał wejście ustawy w życie „ok. 10 sierpnia 2026 r.” oraz możliwość nakazania przez KRiBSI wycofania systemu z rynku przy poważnych incydentach. Doprecyzowanie: ustawa weszła w życie 11 sierpnia 2026 r., natomiast przepisy o kontrolach, postępowaniach i karach — 28 października 2026 r.
W toku prac parlamentarnych wzmocniono gwarancje dla przedsiębiorców, m.in. ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa i sądową kontrolę decyzji KRiBSI. Nie oznacza to jednak pełnej rezygnacji z uprawnień nakazowych.
W zwykłym trybie Komisja działa stopniowo: kontrola, zalecenia lub ostrzeżenie, działania naprawcze i ewentualna kara. Natomiast gdy system stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych, KRiBSI może nakazać zaprzestanie jego stosowania albo wycofanie go z rynku lub użytkowania — także z rygorem natychmiastowej wykonalności.
W praktyce: zwykła niezgodność nie oznacza automatycznego wyłączenia systemu, lecz w sytuacji bezpośredniego zagrożenia Komisja ma instrument szybkiej interwencji.